شاه‌نشین تاریخی غنی‌آباد بشرویه از خطر تخریب نجات یافت
مسئول میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بشرویه از اجرای عملیات نجات‌بخشی و رفع خطر شاه‌نشین تاریخی غنی‌آباد با اختصاص ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون ریال اعتبار خبر داد و گفت: این بنای سه‌طبقه که قدمت آن به اوایل دوره پهلوی اول بازمی‌گردد، پس از تکمیل مرمت قابلیت واگذاری به سرمایه‌گذار بخش خصوصی برای بهره‌برداری گردشگری را خواهد داشت.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی نگاه خراسان جنوبی، سید امیر سلیمانی رباطی، مسئول میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان بشرویه، روز دوشنبه از اجرای عملیات مرمت اضطراری و رفع خطر بنای تاریخی شاه‌نشین غنی‌آباد خبر داد و اظهار کرد: با انجام اقدامات حفاظتی و استحکام‌بخشی، بخش‌های آسیب‌پذیر این اثر تاریخی تقویت شده و زمینه برای ادامه مرمت و احیای آن فراهم شده است.
وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی این اثر افزود: روستای غنی‌آباد در بخش مرکزی شهرستان بشرویه و در فاصله ۲۰ کیلومتری شمال شهر بشرویه قرار دارد و بنای شاه‌نشین این روستا در سال ۱۳۸۶ با شماره ۲۰۵۷۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شاه‌نشینی سه‌طبقه با معماری متعلق به دوره پهلوی اول
مسئول میراث فرهنگی بشرویه با تشریح ویژگی‌های معماری این بنا گفت: براساس مطالعات انجام‌شده، شاه‌نشین غنی‌آباد در اوایل دوره پهلوی اول با استفاده از مصالح خشت و گل و به‌کارگیری آجر در بخش‌هایی از پوشش ساختمان، به شکل کوشکی سه‌طبقه ساخته شده است.
سلیمانی رباطی ادامه داد: طبقه همکف این بنا شامل مجموعه‌ای از اتاق‌های مسکونی، انبار و مهمان‌خانه است و طبقه دوم فضایی با دو ایوان در بخش‌های شمالی و جنوبی دارد.
وی افزود: طبقه سوم نیز شامل اتاقی است که در چهار جهت آن، روزن‌ها و درهایی رو به فضای بیرونی تعبیه شده و امکان مشاهده محیط پیرامونی و زمین‌های کشاورزی اطراف را فراهم می‌کرده است.
شاه‌نشین غنی‌آباد؛ یادگاری از ساختار ارباب و رعیتی
وی با اشاره به پیشینه تاریخی روستای غنی‌آباد بیان کرد: محدوده این روستا از دوره صفویه به بعد به‌عنوان یکی از دشت‌های مهم کشاورزی بشرویه شناخته می‌شده و همچنان نیز از مناطق فعال در حوزه کشاورزی به شمار می‌رود.
مسئول میراث فرهنگی بشرویه افزود: شواهدی از موقوفات حاج علی‌اشرف، بنیان‌گذار آیین محرم بشرویه، در این منطقه باقی مانده که نشان‌دهنده پیشینه تاریخی و اهمیت اقتصادی و فرهنگی دشت غنی‌آباد است.
سلیمانی رباطی با بیان اینکه شیوه معماری و ساخت این بنا نشان‌دهنده برخورداری سازندگان آن از امکانات و توان مالی قابل توجه است، اظهار کرد: با توجه به ساختار اجتماعی ارباب و رعیتی در اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی و تسلط خوانین بر املاک کشاورزی، به نظر می‌رسد شاه‌نشین غنی‌آباد به دستور یکی از خان‌های محلی و با اهداف مختلف ساخته شده باشد.
وی درباره کاربری طبقات این بنای تاریخی توضیح داد: بخش زیرین ساختمان محل سکونت خدمه و کارگران بوده، طبقه میانی برای انجام امور مربوط به خان و دیدار با مردم مورد استفاده قرار می‌گرفته و طبقه سوم نیز علاوه بر کاربری تفریحی، محلی برای دیده‌بانی و نظارت بر زمین‌های کشاورزی اطراف بوده است.
امکان احیای شاه‌نشین با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی
مسئول میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان بشرویه با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای حفاظت از این اثر تاریخی گفت: در سال جاری ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون ریال اعتبار برای مرمت اضطراری، تقویت بخش‌های در معرض خطر، استحکام‌بخشی و نماسازی این مجموعه اختصاص یافته است.
وی تأکید کرد: با تکمیل مراحل مرمت در سال‌های آینده، امکان احیای این بنای ارزشمند تاریخی با مشارکت سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و تعریف کاربری گردشگری فراهم خواهد شد.
شهرستان بشرویه یکی از ۱۱ شهرستان خراسان جنوبی است که مرکز آن در فاصله حدود ۳۰۰ کیلومتری بیرجند قرار دارد.
براساس آمار ارائه‌شده در این گزارش، خراسان جنوبی دارای هزار و ۲۰ اثر تاریخی، طبیعی و معنوی ثبت‌شده در فهرست میراث ملی است و ۶ اثر استان نیز ثبت جهانی شده‌اند.